📚 ŚLEBODA | Małgorzata i Michał Kuźmińscy

GÓRY, TRUPY I GRZECHY PRZESZŁOŚCI

W końcu musiałem sięgnąć po tę powieść, chociaż z początku nie było to takie oczywiste. Gdy w 2024 roku obejrzałem serial „Śleboda”, pomyślałem, że książkę jednak sobie odpuszczę. I nie dlatego, że serial mi się nie podobał, bo się podobał, ale dlatego, że poznałem rozwiązanie kryminalnej zagadki. Niespełna dwa miesiące temu pomyślałem sobie jednak, że chcę przeczytać dzieło Małgorzaty i Michała Kuźmińskich, i od razu kupiłem cały cykl, bo akurat znalazłem fajną promocję. A przecież żaden szanujący się mól książkowy dobrej promocji nie odmówi, nie przejdzie obok takiej obojętnie. Jasne, istniało ryzyko, że powieściowy „Śleboda” zupełnie mi nie pyknie, ale - jak to mówią - kto nie ryzykuje, ten nie czyta dobrych książek... A może to było o szampanie? Nieważne. W każdym razie książki lepiej tu pasują.

„Śleboda” otwiera cykl z Anną Serafin i Sebastianem Strzygoniem. Ona jest 30-letnią panią doktor antropologii, on dziennikarską hieną, która żeruje na innych. Anka jedzie na urlop do Murzasichla, nieopodal Zakopanego. Ma tam kuzynostwo prowadzące pensjonat i właśnie u nich się zatrzymuje. Górska sielanka nie trwa jednak długo, bowiem już pierwszego dnia, w czasie pieszej wędrówki, natrafia na zmasakrowane ciało tytułowego Ślebody. Wkrótce zjawia się Sebastian, ściągnięty zapachem trupa. Widzi w sprawie morderstwa potencjał na wielki reportaż. Tymczasem na jednym trupie się nie kończy i wkrótce pojawiają się trzy kolejne...

„Śleboda” to jeden z tych kryminałów, w których policjanci wcale nie odgrywają pierwszych skrzypiec. Bardzo lubię takie opowieści, bowiem gliniarze w kryminałach stali się czymś tak powszednim, że aż się przejedli. Tutaj jednak główną postacią jest Anka - dziewczyna, która przypadkowo trafia na zwłoki i trochę wbrew sobie zostaje wciągnięta do śledztwa. Głównie za sprawą Bastiana, który jest przykładem klasycznego konformistycznego dupka, potrafiącego manipulować - zwłaszcza kobietami - i wykorzystywać je na wszystkie możliwe sposoby. Anna Serafin jest jego całkowitym przeciwieństwem. Jest przede wszystkim inteligentna i cholernie uczynna, ale brakuje jej asertywności i nie potrafi stanowczo odmawiać. Muszę powiedzieć, że to świetnie napisane postaci. Takie, które po pierwsze mają niejedno do powiedzenia, a po drugie zapadają w pamięć.

Uważam jednak, że w przypadku „Ślebody” dużo ważniejsza jest tematyka, jaką poruszają Kuźmińscy. Pojawia się tu chociażby motyw Goralenvolku - inicjatywy skupiającej wokół siebie górali, którzy, mówiąc w skrócie i w wielkim uproszczeniu, sprzyjali Niemcom w czasie II wojny światowej. Tło historyczne w dużej mierze napędza śledztwo w sprawie zabójstwa Ślebody, jednak śledczy szybko natrafiają na ścianę zmowy milczenia. Murzasichle wydaje się dbać o swoje tajemnice, nawet jeśli mają kilkadziesiąt lat. Zamknięta społeczność, w której wszyscy się znają i wszystko o sobie wiedzą, wydaje się idealnym siedliskiem różnych patologii. I faktycznie tak jest w „Ślebodzie”. Ten klimat alienacji, takiego odcięcia od reszty świata, a jednocześnie zamkniętego kręgu zależności, układów i zwykłych interesów, kojarzy się niemal od razu z „Miasteczkiem Twin Peaks” Davida Lyncha. Pojawia się tu nawet odpowiednik szeryfa Trumana w osobie podkomisarza Jędrka Chowańca. Gliniarz z Zakopanego ma przed sobą pierwsze poważne śledztwo i żadnego agenta Coopera do pomocy. A ten zdecydowanie by mu się przydał, bo momentami błądzi jak dziecko we mgle, opierając się wyłącznie na dziennikarskich podejrzeniach wysnutych przez Bastiana. A należy zaznaczyć, że Bastian to nie jest chłopak zbyt lotny.

Tajemnice z przeszłości, układy i konszachty, gdzieś w tle przestępczość zorganizowana i powiązania polityczno-biznesowe, a także brutalne zbrodnie - to wszystko zgrabnie połączyli Małgorzata i Michał Kuźmińscy w „Ślebodzie”. Powieści, która ma swój idealny rytm, przyjemną dynamikę, świetnie napisanych bohaterów, przepiękne, malownicze lokacje, a także niebanalną kryminalną intrygę. W bonusie dostajemy trochę góralskiej gwary oraz lekki styl autorów.

Cieszę się, że wreszcie się skusiłem na literacki pierwowzór serialu „Śleboda”. To był dobry krok, a teraz z przyjemnością przypomnę sobie serial, a także... zagram w grę planszową. Tak, niebawem ma się pojawić planszówka, a ja jestem wstępnie dogadany z przedstawicielem wydawcy, więc możecie się spodziewać również osobnego materiału o grze detektywistycznej „Śleboda”.

🎬 na podstawie powieści powstał serial

● Śleboda (2024) 

tytuł oryginalny: Śleboda (2015)

autor: Małgorzata Kuźmińska | Michał Kuźmiński

cykl: Anna Serafin & Sebastian Strzygoń | Tom 1

seria: Ślady zbrodni

ISBN: 978-83-271-6756-9

wydawnictwo: Dolnośląskie

ilość stron: 336

oprawa: miękka ze skrzydełkami

rok wydania: 2025 

gatunek: kryminał

ocena: 💀💀💀💀💀💀💀💀❌❌ 8/10