MROCZNE STRONY

film na podstawie opowiadania SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ   Brunona Schulza „Sanatorium pod klepsydrą” braci Quay to film, który od pierwszych minut uwodzi formą. Zdjęcia, dźwięk i muzyka tworzą gęsty, lepki klimat snu na jawie, a zabawy światłocieniem skutecznie budują poczucie niepokoju i zawieszenia w czasie. Schulzowska materia - manekiny, mechanika, rozpad rzeczywistości - zostaje tu przełożona na język czysto wizualny z dużą wrażliwością i wyczuciem nastroju. Problem pojawia się jednak tam, gdzie kończy się etiuda, a zaczyna pełny metraż. Bracia Quay, mistrzowie krótkiej formy, zdają się nie do końca mieć pomysł, jak tę hipnotyczną estetykę udźwignąć przez ponad godzinę. Powtarzające się sekwencje i zapętlone ujęcia - nawracające po kilkanaście razy - zamiast pogłębiać sens czy emocje, sprawiają wrażenie zabiegu czysto technicznego, służącego raczej „nabijaniu czasu” niż budowaniu znaczeń. Trans ustępuje miejsca znużeniu.

  ◉ THRILLER, KTÓRY SAM SOBIE PODCINA FABULARNE NOGI  ◉ Thriller psychologiczny, niejako z definicji, nastawiony jest na bohatera. To on stanowi fundament opowieści, a historia bywa jedynie tłem, pretekstem do narodzin postaci. Taka postać powinna być wielowarstwowa, niczym cebula - albo Shrek - w każdym razie czytelnik powinien chcieć ją poznać, zanurzyć się w jej życiu i z wypiekami na twarzy śledzić jej losy. Oczywiście sama historia także jest ważna, bo to z kolei podstawa każdego klasycznego thrillera. Fabuła powinna być zagmatwana, ale nie chaotyczna. Między jednym a drugim istnieje jednak bardzo cienka granica - taka z pojedynczej płyty kartonowo-gipsowej - i wystarczy lekkie kopnięcie, by powstała wyrwa, przez którą wlewa się chaos. Niestety, w najnowszej powieści Sylwii Bies „Echo kłamstw” takich momentów, takich wyrw wywalonych kopniakiem, jest sporo, łącznie z zakończeniem, które skutecznie próbuje zatrzeć dobre wrażenie z pierwszych kilkudziesięciu stron.

film na podstawie powieści WDOWY   Lyndy La Plante Nie rozumiem fenomenu „Wdów” . Jak coś tak słabego pod każdym względem mogło zachwycić filmowców do tego stopnia, że aż trzykrotnie postanowili przenieść tę opowieść na ekran? W 1983 roku, czyli chwilę po premierze powieści, oraz w 2002 dzieło Lyndy La Plante zostało zaadaptowane przez twórców seriali telewizyjnych. Nie znajdziecie ich na polskich platformach streamingowych, a i moje poszukiwania w mniej oficjalnych źródłach spełzły na niczym. Znalazłem za to zwiastun wersji z 2002 roku i… aż żałuję, że ten serial nie jest dostępny, bo zapowiadał się na wyjątkowo rzadkie gówno.

Ale to było słabe. Słabe i durne, choć "Kirkus Reviews"  sądziło inaczej. Na łamach tego książkowego magazynu znalazła się swego czasu recenzja "Wdów" , w której recenzent stwierdził, że to „feministyczne, utrzymane w klimacie noir dziecko  ⏵ Thelmy i Louise ⏴  oraz  ⏵ Ojca chrzestnego ⏴" . Jeśli dziecko, to wyjątkowo ułomne, wręcz upośledzone, w dodatku z autyzmem i porażeniem wszystkich kończyn, z wodogłowiem i padaczką, a do tego brzydkie jak noc w XIX-wiecznym Londynie. Lynda La Plante stworzyła powieść feministyczną, owszem, ale ten feminizm jest na poziomie Anny Marii Żukowskiej - głupi, infantylny i strasznie naiwny.

serial na podstawie powieści TO JEJ WINA   Andrei Mary Gdy pod koniec zeszłego roku SkyShowtime zapowiedziało, że wrzuci na swoją platformę serial „To jej wina” , coś od razu mi kliknęło. Czy ja czasem nie czytałem kiedyś książki o tym tytule? Okazało się, że to jej ekranizacja. Dwa lata zrobiły jednak swoje i fabuły właściwie już nie pamiętałem, ale pozostał taki cierpki posmak gdzieś z tyłu głowy, że to nie była zbyt dobra książka. Zajrzałem do własnej recenzji z 2022 roku i już wiedziałem, co mi tam nie leżało. Andrea Mara popełniła prawdopodobnie najcięższy grzech twórcy thrillera aspirującego do thrillera psychologicznego - chciała za dużo. Popełniła dokładnie ten sam błąd, który zrobiła Sylwia Bies w swojej powieści „Echo kłamstw” , którą omówię w niedalekiej przyszłości. Zamiast stworzyć dynamiczną opowieść z chociaż jednym ciekawym bohaterem, napisała smętną i chaotyczną historię z wieloma zupełnie nieciekawymi postaciami, a nawet dwie z nich uczyniła głównymi bohaterkami....

  film na podstawie powieści ŚMIERĆ NA NILU   Agathy Christie To już 70. produkcja , jaką przerabiam w ramach serii Sfilmowani i… łooo, o święty w gipsie - dawno takiego gówna w polewie z jadalnego złota nie widziałem. „Śmierć na Nilu” w reżyserii Kennetha Branagha to trzecia adaptacja powieści Agathy Christie pod tym samym tytułem i jednocześnie najgorsza  - i to z kilku powodów. Szczerze mówiąc, przez cały seans myślałem, że to ta pierwsza okaże się najsłabsza, bo „Śmierć na Nilu” z 1978 roku nie była dobrym filmem. Wiele rzeczy tam kulało, ale przynajmniej dało się go obejrzeć bez większego zażenowania . Owszem, zdjęcia były kiepskie, jakby do kamery dorwał się pijany wujek na weselu, reżyseria też nie powalała, ale przynajmniej scenarzysta zrobił, co mógł, żeby zaadaptować dzieło Christie z poszanowaniem tekstu źródłowego .

    film na podstawie powieści ŚMIERĆ NA NILU   Agathy Christie Pewnie niejednemu z Was, tak jak i mnie, David Suchet kojarzy się jednoznacznie z Herkulesem Poirot. Właściwie Poirot to Suchet i pewnie nic już tego nie zmieni. Kenneth Branagh? Wolne żarty! To ja już chyba wolę Ustinova. „Poirot” to dość specyficzny serial, na który składają się w dużej mierze pełnometrażowe produkcje. „Śmierć na Nilu” jest jedną z nich i stanowi trzeci odcinek dziewiątego sezonu. Warto tu wspomnieć, że serial zekranizował właściwie wszystkie utwory z Herculesem Poirot, zarówno powieści, jak i opowiadania, choć niektóre krótkie teksty połączono w jeden.

  film na podstawie powieści ŚMIERĆ NA NILU   Agathy Christie Jeszcze przed sięgnięciem po książkową „Śmierć na Nilu” wiedziałem o ekranizacji w reżyserii Kennetha Branagha z 2022 roku. Teraz jednak, gdy już przeczytałem powieść, postanowiłem bardziej wnikliwie prześledzić filmowe adaptacje tego dzieła Agathy Christie. Bardzo szybko natrafiłem na film Johna Guillermina z 1978 roku, w którym w rolę Poirota wciela się stary znajomy - Peter Ustinov. Wciąż doskonale pamiętam go z rewelacyjnej kreacji Nerona w „Quo vadis” z 1951 roku. Czy Ustinov równie mocno zachwycił mnie jako Poirot? No niekoniecznie. Dla mnie Poirot to David Suchet. Koniec i kropka. Reszta nawet się do niego nie umywa. Czy zatem Ustinov jest beznadziejny? Absolutnie nie - robi, co może, aby być tym Poirotem, ale jednak w mojej głowie wciąż nie jest to ta twarz i nie te maniery.

  „ Śmierć na Nilu ” nie jest typowym kryminałem, nawet jak na Agathę Christie, gdzie wszystko zwykle zaczyna się od trupa. Tutaj pierwsza śmierć przychodzi dopiero w okolicach połowy powieści, choć omen zbrodni wisi nad historią już od pierwszych rozdziałów. Ta opowieść zaczyna się raczej jak romans albo powieść przygodowa, a kończy rozlewem krwi.

  film na podstawie opowiadania SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ   Brunona Schulza To było popier*olone, ale jednocześnie - co jest paradoksem - piękne widowisko, którego obrazy zapadają w pamięć, wrzynają się w czaszkę niczym zbyt ciasny kapelusz, odciskają się na duszy niczym rozżarzone piętno rancza Yellowstone na klatach kowbojów czy krowich zadkach i hipnotyzują niczym Kaszpirowski w starym telewizorze. Wojciech Has - gość, który znał się na ekranizowaniu literackich dzieł jak nikt inny… Nie, ani Wajda, ani Hoffman nie dorastali mu do pięt; byli jedynie marnymi imitatorami, nieudolnymi kuglarzami, którzy zyskali poklask widowni, bo ta w swej masie nigdy nie jest wymagająca. Zenek Martyniuk też jest popularny, ale artystą go raczej nie nazwiemy, nie mówiąc już o artyście przez duże A. Jednak Has był takim Artystą. Wizjonerem wykraczającym poza swój czas i miejsce, jakim była przaśna i szara Polska Rzeczpospolita Ludowa. Był również osobą szalenie inteligentną, posiadając...