MROCZNE STRONY

  film na podstawie powieści EGZORCYSTA Williama Petera Blatty'ego "Egzorcysta" to dzieło kultowe, którego ani nie trzeba przedstawiać, ani polecać. To pierwszy horror w historii kina, który dostał oscarową nominację w kategorii najlepszego filmu i pierwszy horror, jaki w ogóle zdobył statuetkę. A zdobył ich aż dwie: za najlepszy scenariusz adaptowany oraz za dźwięk. W sumie miał dziesięć nominacji, i to w najważniejszych kategoriach. To również ewenement, bowiem horror od zawsze był traktowany przez Akademię Filmową trochę jak brzydkie, niechciane dziecko. A zatem "Egzorcysta" to na swój sposób dzieło przełomowe, łamiące stereotyp horroru jako kina klasy B. Wydane ledwie dwa lata przed premierą filmu dzieło Williama Petera Blatty’ego zawojowało również rynek literackiego horroru. Pierwowzór obrazu Williama Friedkina, autorstwa mało znanego wówczas autora, kojarzonego głównie ze scenariuszami głupawych komedyjek, również podbił rynek, chociaż z początku nic na ...

  GROZA, KTÓRA NIE KRZYCZY, TYLKO SZEPCZE Są w popkulturze takie historie, które po prostu się zna. Nawet jeśli ktoś nigdy nie widział filmu ani nie sięgał po książkę, to i tak obiły mu się o uszy. Jakoś tak się złożyło, że na naszym popkulturowym poletku prym wiodą horrory z lat 70. Mówi się, że to złota era tego gatunku i chyba coś w tym jest, bo ilość powstałych wówczas dzieł, które obrosły skórą kultowości, jest naprawdę spora. „Omen” Davida Seltzera to właśnie jeden z tych przypadków - opowieść, która przez lata zdążyła owinąć się w całun legendy. Bo i kto nie kojarzy złowieszczego dzieciaka, którego począł sam diabeł? Kto nie słyszał o antychryście Damienie Thornie, który przybył na Ziemię, aby wypełnić proroctwa zapisane w biblijnej Apokalipsie?

PORTRET SĄSIEDZKICH RELACJI ZAMIAST THRILLERA Przeczesując książkowe zapowiedzi, przyglądam się autorom, których nie znam, w poszukiwaniu perełek literatury popularnej. Z braku innych możliwości, często sugeruję się opisem fabuły, a te niekiedy bywała zwodnicze. Ostatnio zaciekawił mnie opis debiutanckiej powieści Dishy Bose - „Brudne tajemnice”. Autorka zadebiutowała nią w 2023 roku. Sama pochodzi z Indii, choć od dłuższego czasu mieszka w Irlandii. Jej pochodzenie mocno pobrzmiewa w powieści i muszę przyznać, że to jej najmocniejsza strona. Ale o tym za chwilę.

  To jeden z tych tytułów, którym nie chcę poświęcać zbyt wiele uwagi, bo zwyczajnie szkoda mi czasu i energii. Tak już mam ze słabymi książkami - wysysają ze mnie dobre chęci i optymizm, więc szybko muszę zalać je dobrą literaturą, żeby pozbyć się tego cierpkiego posmaku marności. Tak właśnie było podczas lektury „Ziemiożerczyni” zupełnie nieznanej mi Dolores Reyes. Diabeł mnie podkusił, żeby sięgnąć po tę książkę, a właściwie to Prime Video, kiedy zobaczyłem, że na platformie pojawiła się jej ekranizacja. Do serialu nie będę się odnosił, bo jeszcze go nie widziałem, ale o literackim pierwowzorze powiem kilka słów.

MASZERUJ ALBO GIŃ Po pięciu latach ponownie sięgnąłem po „Wielki Marsz” - głównie po to, by odświeżyć sobie tę historię przed obejrzeniem filmu, ale też sprawdzić, jakie zrobi na mnie drugie wrażenie. „Wielki Marsz” to dystopia, którą Stephen King napisał już w 1967 roku, a więc na długo przed swoim oficjalnym debiutem. Powieść została wysłana na konkurs organizowany przez wydawnictwo Random House, jednak nie zdobyła tam uznania. Ostatecznie ukazała się dopiero w 1979 roku, pod pseudonimem Richard Bachman. Powodów, dla których King na początku kariery publikował zarówno pod własnym nazwiskiem, jak i pod pseudonimem, było kilka, ale nie mają one większego znaczenia dla odbioru tej książki - dlatego zostawmy ten temat i skupmy się na samej historii.

ROMANS W CIENIU ZBRODNI I BAGIEN Ostatnio wpadło mi w ręce nowe wydanie "Cymanowskiego Młyna" - gatunkowego mieszańca autorstwa Magdaleny Witkiewicz i Stefana Dardy. Pierwotnie powieść ukazała się w 2019 roku nakładem Wydawnictwa Filia. Teraz tytuł ten zdecydowało się wznowić wydawnictwo Skarpa Warszawska, oczywiście w zupełnie nowej szacie graficznej i z nową redakcją.

HORROR, KTÓRY NIE TRACI MOCY Gdybym miał wymienić najważniejsze horrory wszech czasów, nie miałbym z tym większego problemu. Tak naprawdę ta ławka jest stosunkowo krótka, bo właściwie kto na niej siedzi? Na pewno Lovecraft ze swoimi opowiadaniami, Ira Levin z "Dzieckiem Rosemary" , King ze swoim "To" , Dan Simmons z "Terrorem" i Lindqvist z " Pozwól mi wejść " . Pewnie też - choć tych książek jeszcze nie czytałem - można by posadzić tam Brama Stokera z "Draculą" oraz Mary Shelley z "Frankensteinem ". Ale tak naprawdę pierwszym skojarzeniem, jakie mam z horrorem wszech czasów, jest "Egzorcysta" Williama Petera Blatty’ego.

POLSKI ŚLAD W UNIWERSUM BONDA Postać Jamesa Bonda istnieje już od 73 lat. W 1953 roku agent 007 zadebiutował w powieści " Casino Royale " , nie był jednak jedynym bohaterem, który wówczas się narodził. Wraz z nim na kartach powieści pojawił się także jego wierny sojusznik - agent CIA Felix Leiter, którego książkowe losy nieco odbiegają od tych znanych z filmów. U Fleminga Leiter zawsze grał drugie skrzypce, jednak w ubiegłym roku (2025) ukazał się kolejny - po " Q. Cząstka strachu "  - oficjalny spin-off zasilający uniwersum Bonda. "The Hook and The Eye " to kryminał noir w retro odcieniach, który zabiera czytelnika do Ameryki początku lat 50., a przewodnikiem po tym świecie jest właśnie Felix Leiter - ten książkowy, wykreowany przez Fleminga.

BAGIENNY LAS: MAŁE MIASTECZKO, WIELKIE TAJEMNICE Małgorzata Rogala to jedna z czołowych dam polskiego kryminału, która umiejętnie łączy w swoich powieściach wątki kryminalne i obyczajowe. To rzadko spotykana zdolność uchwycenia złotego środka - coś, co kiedyś miała Camilla Läckberg, a potem gdzieś zatraciła. Małgorzata Rogala trzyma jednak tę zdolność w ryzach, dając nam kolejne wciągające historie, w których zbrodnia przeplata się z codziennym życiem bohaterów. Nie inaczej jest w „Zdarzyło się w Bagiennym Lesie” - najnowszej powieści autorki, która opuszcza miejską dżunglę, by zabrać nas do małego, ale bardzo urokliwego miasteczka Bagienny Las.

film na podstawie powieści CASINO ROYALE Iana Fleminga Sześciu reżyserów, dziesięciu scenarzystów oraz jeden producent, który myślał, że z tą zgrają zrobi hit. W 1954 roku Ian Fleming sprzedał prawa do ekranizacji swojej pierwszej powieści stacji CBS, która bardzo szybko nakręciła „Casino Royale” w ramach serialu „Climax!”. Powiedzieć, że nie była to udana adaptacja, to nie powiedzieć nic, ale zostawmy to krótkometrażowe nieszczęście, bowiem poświęciłem mu już osobny post . Dzisiaj przenosimy się do lat 60. XX wieku, do czasów, gdy powstały już pierwsze „oficjalne” Bondy, czyli te wyprodukowane przez EON Productions, na którego czele stali Albert R. Broccoli oraz Harry Saltzman.