MROCZNE STRONY

Na pewno wszyscy pamiętacie jeszcze, jak w 2015 roku świat dostał czytelniczego świra na punkcie „Dziewczyny z pociągu” . To była jedna z tych niewielu powieści, o których ludzie gadali „w tramwaju”. Rok później wyszła ekranizacja i nastąpił absolutny wysyp thrillerów z dziewczyną w tytule. Podobnego pierdolca dostały polskie grafomanki po sukcesie tego wysrywu Blanki Lipińskiej - nagle każda zaczęła pisać gangsterskie porno. Ale w tym przypadku, jak i w przypadku „dziewczyn”, trend nie utrzymał się długo, a sukcesu nie dało się zdublować.

  film na podstawie powieści OSOBLIWY DOM PANI PEREGRINE Ransoma Riggsa Właściwie Tim Burton to pewniak, jeśli chodzi o przyzwoitą filmową rozrywkę. Do tego jego dzieła są dość specyficzne, często nieco przerysowane, jak chociażby „Edward Nożycoręki”, „Batman” czy - omawiany przeze mnie trzy lata temu - „Jeździec bez głowy” . „Osobliwy dom Pani Peregrine” na swój sposób również jest oderwany od rzeczywistości, ale tu akurat w dużej mierze wynika to z tekstu źródłowego, jakim była powieść Ransoma Riggsa pod tym samym tytułem.

  ● MARZENIA W OGNIU, WŁADZA W POPIELE  ● Starzy bohaterowie powracają - chciałoby się powiedzieć: do łask, ale łaskawość George’a R.R. Martina obrosła już niesławnymi legendami. „Taniec ze smokami: Marzenia i pył”, czyli pierwsza część piątego tomu cyklu „Pieśń Lodu i Ognia”, to przede wszystkim opowieść o konsekwencjach zdobycia i utraty zarówno władzy, jak i przywilejów. Daenerys Targaryen władzę zyskuje. Jej imperium się rozrasta, ale wraz z nim mnożą się wrogowie i problemy, których nie da się rozwiązać ogniem smoków. Podbój okazuje się prostszy niż rządzenie, a dobre intencje nie wystarczają, by utrzymać pokój. Jej rozdziały mają w sobie gorycz - jakby każdy krok naprzód odbywał się kosztem czegoś cennego.

  serial na podstawie powieści ŻĄDLAK   Roberta McCammona Na "Filiżankę" trafiłem kompletnym przypadkiem. Od dawna zalegała na „Mojej liście” w SkyShowtime i pewnie nadal by tam gniła, gdybym z nudów nie zajrzał na Filmweb . Tam dowiedziałem się, że to serial luźno -  bardzo luźno  - oparty na powieści "Stinger" Robert McCammon a, znanej u nas jako " Żądlak" . I już na tym etapie warto jasno powiedzieć: „luźna adaptacja” to tu eufemizm. W praktyce mamy do czynienia z sytuacją, w której ktoś przeczytał streszczenie książki, po czym postanowił zrobić zupełnie inny serial .

  ◉ TRZY HISTORIE, JEDEN ŚWIAT. "RYCERZ SIEDMIU KRÓLESTW" WRACA W PIĘKNYM WYDANIU  ◉ W historii Westeros kryje się wiele niezapisanych kart, a - jak nam wszystkim wiadomo - George R.R. Martin zapisuje je w swoim tempie czyli powoli. Od 2011 roku utknął na "Wichrach zimy" i wygląda na to, że jeszcze długo nie ujrzymy przedostatniej części "Pieśni Lodu i Ognia" , nie mówiąc już o jej finale. Ale gdzieś po drodze, w czasach gdy kształtowały się fundamenty Westeros, Martin stworzył kilka spin-offów. Był to między innymi "Ogień i krew" , na motywach którego powstał serial  "Ród smoka ", a także trzy nowele rozgrywające się sto lat przed wydarzeniami opisanymi w "Grze o tron" , opowiadające o wędrownym rycerzu Duncanie Wysokim i jego giermku Jaju.

film na podstawie opowiadania SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ   Brunona Schulza „Sanatorium pod klepsydrą” braci Quay to film, który od pierwszych minut uwodzi formą. Zdjęcia, dźwięk i muzyka tworzą gęsty, lepki klimat snu na jawie, a zabawy światłocieniem skutecznie budują poczucie niepokoju i zawieszenia w czasie. Schulzowska materia - manekiny, mechanika, rozpad rzeczywistości - zostaje tu przełożona na język czysto wizualny z dużą wrażliwością i wyczuciem nastroju. Problem pojawia się jednak tam, gdzie kończy się etiuda, a zaczyna pełny metraż. Bracia Quay, mistrzowie krótkiej formy, zdają się nie do końca mieć pomysł, jak tę hipnotyczną estetykę udźwignąć przez ponad godzinę. Powtarzające się sekwencje i zapętlone ujęcia - nawracające po kilkanaście razy - zamiast pogłębiać sens czy emocje, sprawiają wrażenie zabiegu czysto technicznego, służącego raczej „nabijaniu czasu” niż budowaniu znaczeń. Trans ustępuje miejsca znużeniu.

  ◉ THRILLER, KTÓRY SAM SOBIE PODCINA FABULARNE NOGI  ◉ Thriller psychologiczny, niejako z definicji, nastawiony jest na bohatera. To on stanowi fundament opowieści, a historia bywa jedynie tłem, pretekstem do narodzin postaci. Taka postać powinna być wielowarstwowa, niczym cebula - albo Shrek - w każdym razie czytelnik powinien chcieć ją poznać, zanurzyć się w jej życiu i z wypiekami na twarzy śledzić jej losy. Oczywiście sama historia także jest ważna, bo to z kolei podstawa każdego klasycznego thrillera. Fabuła powinna być zagmatwana, ale nie chaotyczna. Między jednym a drugim istnieje jednak bardzo cienka granica - taka z pojedynczej płyty kartonowo-gipsowej - i wystarczy lekkie kopnięcie, by powstała wyrwa, przez którą wlewa się chaos. Niestety, w najnowszej powieści Sylwii Bies „Echo kłamstw” takich momentów, takich wyrw wywalonych kopniakiem, jest sporo, łącznie z zakończeniem, które skutecznie próbuje zatrzeć dobre wrażenie z pierwszych kilkudziesięciu stron.

film na podstawie powieści WDOWY   Lyndy La Plante Nie rozumiem fenomenu „Wdów” . Jak coś tak słabego pod każdym względem mogło zachwycić filmowców do tego stopnia, że aż trzykrotnie postanowili przenieść tę opowieść na ekran? W 1983 roku, czyli chwilę po premierze powieści, oraz w 2002 dzieło Lyndy La Plante zostało zaadaptowane przez twórców seriali telewizyjnych. Nie znajdziecie ich na polskich platformach streamingowych, a i moje poszukiwania w mniej oficjalnych źródłach spełzły na niczym. Znalazłem za to zwiastun wersji z 2002 roku i… aż żałuję, że ten serial nie jest dostępny, bo zapowiadał się na wyjątkowo rzadkie gówno.

Ale to było słabe. Słabe i durne, choć "Kirkus Reviews"  sądziło inaczej. Na łamach tego książkowego magazynu znalazła się swego czasu recenzja "Wdów" , w której recenzent stwierdził, że to „feministyczne, utrzymane w klimacie noir dziecko  ⏵ Thelmy i Louise ⏴  oraz  ⏵ Ojca chrzestnego ⏴" . Jeśli dziecko, to wyjątkowo ułomne, wręcz upośledzone, w dodatku z autyzmem i porażeniem wszystkich kończyn, z wodogłowiem i padaczką, a do tego brzydkie jak noc w XIX-wiecznym Londynie. Lynda La Plante stworzyła powieść feministyczną, owszem, ale ten feminizm jest na poziomie Anny Marii Żukowskiej - głupi, infantylny i strasznie naiwny.

serial na podstawie powieści TO JEJ WINA   Andrei Mary Gdy pod koniec zeszłego roku SkyShowtime zapowiedziało, że wrzuci na swoją platformę serial „To jej wina” , coś od razu mi kliknęło. Czy ja czasem nie czytałem kiedyś książki o tym tytule? Okazało się, że to jej ekranizacja. Dwa lata zrobiły jednak swoje i fabuły właściwie już nie pamiętałem, ale pozostał taki cierpki posmak gdzieś z tyłu głowy, że to nie była zbyt dobra książka. Zajrzałem do własnej recenzji z 2022 roku i już wiedziałem, co mi tam nie leżało. Andrea Mara popełniła prawdopodobnie najcięższy grzech twórcy thrillera aspirującego do thrillera psychologicznego - chciała za dużo. Popełniła dokładnie ten sam błąd, który zrobiła Sylwia Bies w swojej powieści „Echo kłamstw” , którą omówię w niedalekiej przyszłości. Zamiast stworzyć dynamiczną opowieść z chociaż jednym ciekawym bohaterem, napisała smętną i chaotyczną historię z wieloma zupełnie nieciekawymi postaciami, a nawet dwie z nich uczyniła głównymi bohaterkami....