MROCZNE STRONY

film na podstawie powieści KONKLAWE Roberta Harrisa Co się stanie, gdy za ekranizację świetnej powieści zabierze się scenarzysta mający doświadczenie w przenoszeniu literatury na ekran filmowy, reżyser posiadający wyczucie i poczucie estetyki oraz kilku świetnych aktorów? To nie mogło pójść źle… No dobra, w dzisiejszym przemyśle filmowym może pójść źle dosłownie wszystko i z każdym, ale to nie jest ten przypadek. „Konklawe” Edwarda Bergera, według scenariusza Petera Straughana, to ekranizacja doskonała. Straughan wydobył z powieści Roberta Harrisa wszystko, co najważniejsze, i przełożył to na język filmowy. Zresztą dostał za to Oscara, na którego zasłużył w stu procentach. Naprawdę rzadko trafia się scenarzysta, który nie dość, że potrafi czytać ze zrozumieniem tekst źródłowy, to jeszcze ma tę nieczęsto spotykaną umiejętność wyłuskania z niego tego, co naprawdę istotne, z zachowaniem szacunku do pisarza, za którego tekst się zabrał.

To miała być moja ostatnia lektura w 2025 roku, jednak po dwóch poprzednich pozostał pewien niesmak. Chciałem dobrze zakończyć czytelniczy rok, ale miałem obawy, bo choć wiele razy spoglądałem na powieści Roberta Harrisa, nigdy nie miałem okazji żadnej przeczytać. Oczywiście słyszałem sporo dobrego o tym autorze, ale z peanami na cześć literatów bywa różnie, więc niespecjalnie przywiązywałem do nich wagę. Tymczasem „Konklawe” kompletnie mnie zaskoczyło - i to bardzo pozytywnie.

  film na podstawie opowiadania ULICA KROKODYLI  ze zbioru   SKLEPY CYNAMONOWE   Brunona Schulza Buszując po odmętach internetu w poszukiwaniu kolejnych adaptacji prozy Brunona Schulza, natrafiłem na „Ulicę Krokodyli”  - krótkometrażowy film animowany braci Quay, wykonany metodą poklatkową. Co ciekawe, twórcy ci wrócili do Schulza w 2024 roku, biorąc na tapet „Sanatorium pod Klepsydrą” , zekranizowane po raz pierwszy w 1973 roku przez Wojciecha Hasa. Quay postawili oczywiście na animację - tym razem pełnometrażową - ale dziś skupmy się na niepozornej „Ulicy Krokodyli” .

  Przez tę książkę naprawdę trudno przebrnąć. „Sezonowa miłość” Gabrieli Zapolskiej (tej od „Moralności pani Dulskiej” ) to powieść ciężka w odbiorze i niewdzięczna w lekturze. Główna bohaterka nie wzbudza żadnych pozytywnych uczuć - przypomina starszą wersję Izabeli Łęckiej z „Lalki” , która wreszcie dorwała frajera i doi go, jednocześnie nim gardząc. Tuśka, bo tak nazywa się bohaterka tego nudnego romansu, to wyrachowana sucz, która po zgarnęciu wszystkich oszczędności męża - a także tego, co ten pożyczył - wyjeżdża z córką do Zakopanego na wakacje. Córka jest jedynie koniecznym dodatkiem, jak brzydki obrazek nadrukowany na koszulce. Trzeba jasno powiedzieć: Tuśka to nie tylko chuj*wa żona, ale i matka.

film na podstawie powieści WŁADCA MUCH Williama Goldinga O muzo kiepskich filmów, jakie to było złe! Ale tak naprawdę złe i to w sposób metodyczny i konsekwentny. „Władca much” z 1963 roku to film oparty na kultowej powieści Williama Goldinga, opowiadającej o grupce chłopców, którzy w wyniku katastrofy lotniczej trafiają na bezludną wyspę. Sami, bez dorosłych, muszą nauczyć się przetrwać. Szybko jednak przetrwanie zamienia się w skrajne zdziczenie, a dzieciakom zacierają się granice między dobrem a złem.

To miała być fajna lektura na koniec roku. Przynajmniej tak sądziłem. Mieszanka gatunkowa kryminału i postapo brzmi więcej niż zachęcająco, a i Wydawnictwo Albatros postarało się o ciekawą, przyciągającą wzrok okładkę, więc pomyślałem, że tutaj nie może pójść źle. I wiecie co? Pomyliłem się niczym saper, którego pogrzeb odbył się przy zamkniętej trumnie.

serial na podstawie powieści BEZ POŻEGNANIA Harlana Cobena W fabryce paździerza, jaką jest Netflix, ciężko znaleźć jakościowe produkcje. Jest ich tak mało, że gdy już się trafi - jak chociażby "Wednesday" , "Stranger Things" czy ostatnio "Heweliusz"  - zachwycamy się nimi tak, jakbyśmy dostali co najmniej oscarowe arcydzieło na miarę starego Hollywood. Francuski miniserial "Bez pożegnania" z pewnością się do nich nie zalicza. To jedna z tych słabszych produkcji, która wcale nie musiała taka być, gdyby materiał źródłowy, jakim była powieść Harlana Cobena, oddano ekipie z nieco większym doświadczeniem niż dwójka scenarzystów i reżyser, którzy nie mają zbyt imponującego dorobku, a to, co można znaleźć w ich portfolio, raczej nie jest powodem do samozachwytów. Domyślam się jednak, że miało być przede wszystkim tanio. Dla fabryki paździerza to najważniejszy wyznacznik, a skoro tak czy siak mają umowę z Cobenem na wiele jego tytułów, to ch*j tam - ni...

  Szef mafii ukrywający się przed własnym sumieniem, dzikie Bieszczady i niewielka osada zanurzona w lasach i górskich nierównościach. Tak w telegraficznym skrócie można opisać „Pomruk” - mroczny thriller Michała Śmielaka z 2022 roku. Autor po raz kolejny zabiera nas na koniec świata, gdzie wszystko działa na opak: piękno bywa niebezpieczne, w zwykłych ludziach budzą się potwory, a zatwardziali przestępcy łagodnieją jak baranki. No, może niezupełnie, ale to kwestia optyki i sytuacji.

  film na podstawie opowiadania SAMOTNOŚĆ  ze zbioru   SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ   Brunona Schulza   Schulz nie jest łatwy w ekranizacji. Jego oniryczność, poetyckość i metaforyzm sprawiają, że przeniesienie tych zakręconych opowieści na ekran jest niezwykle trudne. W większości przypadków trzeba wykazać się naprawdę olbrzymimi pokładami wyobraźni, albo doświadczenia, by całość miała jakikolwiek sens. Z tym zadaniem doskonale poradziły sobie Barbara Nałęcz-Nieniewska i Maria Molenda, realizując w 2017 roku krótkometrażową poetycką grozę zatytułowaną "Wiosna".

●  LEKTURA, PO KTÓREJ CHCE SIĘ WYPŁUKAĆ GĘBĘ   ● Oj, coś pod koniec roku nie mam szczęścia do dobrych książek. Najpierw nieszczęsna „Dziesiąta Aleja” Maria Puzo, a teraz to… Podkusiło mnie, żeby sięgnąć po „Przedwiośnie” . To schyłkowy Żeromski - jego ostatnia powieść, wydana po raz pierwszy w 1924 roku, na rok przed tym, jak jego serce nie wytrzymało na zakręcie i stanęło. Zresztą końcówka jesieni 1925 roku odebrała nam nie tylko Stefana Żeromskiego, ale również innego polskiego pisarza - Władysława Stanisława Reymonta... No dobra, ale ja w sumie nie o przedwojennych łupach kostuchy. W końcu minęło już sto lat, więc ten, kto miał się otrząsnąć z tych zgonów, już to zrobił, a najpewniej dołączył do wyżej wymienionych w zaświatach, więc… nie ma o czym gadać.