📼 ŻYJ I POZWÓL UMRZEĆ (1973) 🔻 🆂ꜰɪʟᴍᴏᴡᴀɴɪ 𝟙𝟙𝟡

 
film na podstawie powieści

Raz na kilka lat wracam do mojej ulubionej filmowej serii. Przygody Jamesa Bonda śledzę od czwartej, może piątej klasy szkoły podstawowej, a więc zacząłem mniej więcej w wieku dziesięciu lat. Szmat czasu, zwłaszcza gdy człowiek powoli dobija do czterdziestki. Ale jest w tych powrotach coś fascynującego, bo dzieciak ogląda filmy zupełnie inaczej niż dorosły facet. Kiedy więc ponownie sięgam po przygody agenta 007, za każdym razem jestem już w innym miejscu życiowego szlaku, mam inne doświadczenia i zwracam uwagę na rzeczy, które wcześniej zwyczajnie mi umykały. Zresztą nie dotyczy to wyłącznie Bondów. Filmy, które znamy niemal na pamięć, potrafią po latach zaskoczyć nas zupełnie nowym obliczem. Czasami zmienia się sam obraz w naszych oczach, a czasami po prostu my.

Pretekstem do ponownego obejrzenia „Żyj i pozwól umrzeć” było przeczytanie powieści Iana Fleminga pod tym samym tytułem. Książki poznaję dopiero teraz, ale zarówno „Casino Royale”, jak i „Żyj i pozwól umrzeć” tak mocno odbiegają od literackich pierwowzorów, że nawet doskonała znajomość filmowych adaptacji nie odbiera przyjemności z lektury. Co więcej, zestawianie obu wersji daje dodatkową frajdę i pozwala spojrzeć na dobrze znaną historię z nieco innej perspektywy. 

Skupmy się jednak na samym filmie. „Żyj i pozwól umrzeć” to ósmy oficjalny Bond i jednocześnie debiut Rogera Moore'a w roli agenta 007. No i jest to adaptacja drugiego tomu literackiego cyklu Fleminga. Dla wielu Moore pozostaje najlepszym Bondem w historii. Ja mam dwóch faworytów, których od lat stawiam obok siebie. Są to właśnie Moore oraz Sean Connery. Obaj mają w sobie coś, co sprawia, że trudno wyobrazić sobie lepszych kandydatów do tej roli, choć każdy z nich interpretuje ją na swój sposób.


Film wyreżyserował Guy Hamilton, który wcześniej dał nam „Goldfingera” i „Diamenty są wieczne”. Przy tym drugim zaczął współpracować ze scenarzystą Tomem Mankiewiczem, z którym zrealizował również „Żyj i pozwól umrzeć”, a później „Człowieka ze złotym pistoletem”. Duet znał doskonale filmowy świat 007 i wiedział, jakich składników potrzeba, żeby przygotować porządną bondowską rozrywkę. Scenariusz "Żyj i pozwól umrzeć" mocno odbiega jednak od literackiego pierwowzoru. Przede wszystkim zmieniono punkt wyjścia całej historii. W powieści Bond przybywa do Ameryki, by wytropić szajkę przemytników złota. W latach siedemdziesiątych, kiedy powstawał film, takie zadanie najwyraźniej uznano za zbyt mało efektowne dla doświadczonego agenta Jej Królewskiej Mości. Zamiast tego dostajemy serię niewyjaśnionych zabójstw agentów, których okoliczności ma zbadać 007. Rozbudowano również postać głównego antagonisty, a całość doprawiono charakterystycznymi dla filmowej serii gadżetami. Warto przy tym pamiętać, że „Q”, choć w „Żyj i pozwól umrzeć” sam się nie pojawia, przesyła Bondowi swoje zabawki. To zresztą postać stworzona na potrzeby kina, nieobecna w powieściach Fleminga w takiej formie, jaką znamy z ekranizacji.

Film Hamiltona to przede wszystkim czysta sensacja. Przez blisko dwie godziny naprawdę sporo się dzieje, a twórcy nie pozwalają widzowi na nudę. Oczywiście można się przyczepić, że agent Jej Królewskiej Mości otrzymuje niemal nieograniczoną swobodę działania na terenie Stanów Zjednoczonych. W powieści przez długi czas towarzyszy mu i zabezpiecza go Felix Leiter, przynajmniej do pewnego niefortunnego spotkania z rekinami. Film upraszcza ten wątek, ale trudno uznać to za coś, co miałoby istotnie przeszkadzać w odbiorze całości. „Żyj i pozwól umrzeć” ma przede wszystkim dostarczać rozrywki i z tego zadania wywiązuje się znakomicie.

To produkcja dynamiczna, sprawnie nakręcona i zmontowana, a przy tym bardzo dobrze zagrana. Roger Moore niemal od pierwszych minut udowadnia, że doskonale rozumie swoją rolę. Jest nieco wyniosły, jak na Anglika przystało, ale robi to z taką swobodą i naturalnością, że trudno mieć mu to za złe. Jego Bond nie musi niczego udowadniać. Wchodzi do pomieszczenia i od razu wiadomo, kto tu rozdaje karty. Moore wnosi do postaci sporo elegancji, ironii i charakterystycznego dystansu. Nie próbuje naśladować Connery'ego, tylko od początku buduje własną wersję agenta 007. I ja to kupuję.

Wzrok przykuwa również młodziutka Jane Seymour. Późniejsza, kultowa doktor Quinn miała wówczas zaledwie 21 lat. Jej Solitaire także została dość mocno zmieniona względem książkowego pierwowzoru, ale i tym razem Mankiewicz miał dobry pomysł na postać. Seymour wnosi do filmu sporo wdzięku, a jej ekranowa obecność jest jednym z tych elementów, które zapadają w pamięć. Nie jest zresztą jedyną ozdobą tej produkcji, bo Hamilton zadbał o odpowiednią porcję egzotyki, charakterystycznych miejsc i atmosfery.

Po latach „Żyj i pozwól umrzeć” ogląda mi się z ogromną przyjemnością. Oczywiście widać już pewne naleciałości epoki, niektóre rozwiązania fabularne są mocno umowne, a film nie zawsze traktuje widza z przesadnym szacunkiem do logiki. Tyle że w przypadku Bonda nigdy nie oczekiwałem realizmu dokumentalnego. Chodzi o klimat, przygodę, charakterystyczny humor, efektowne sceny i bohatera, który nawet w największych opałach zachowuje nienaganne maniery. Wszystko to tutaj dostajemy.

Co ważne, jest to również bardzo udane otwarcie ery Rogera Moore'a. Aktor nie potrzebuje kilku filmów, żeby zadomowić się w roli. Od razu czuje się w niej jak u siebie, a jego interpretacja nadaje serii nieco lżejszy, bardziej ironiczny charakter. Zresztą, jego Bond ma sporo ze Świętego, w którego Moore wcielał się od 1962 roku.

Kiedy oglądałem „Żyj i pozwól umrzeć” jako dzieciak, zachwycały mnie przede wszystkim przygoda, gadżety i niezwykłe perypetie agenta 007. Dzisiaj dostrzegam znacznie więcej, ale najważniejsze pozostało bez zmian: nadal świetnie się przy tym bawię. A skoro po tylu latach Bond wciąż potrafi mnie porwać, to chyba nie potrzebuję lepszej rekomendacji. 007 nie bez powodu pozostaje moim ulubionym agentem.


tytuł oryginalny: Live and Let Die
reżyseria: Guy Hamilton
scenariusz: Tom Mankiewicz
obsada: Roger Moore, Yaphet Kotto, Jane Seymour, Julius Harris, David Hedison i inni
kraj: Wielka Brytania
czas trwania: 121 min
rok produkcji: 1973
gatunek: sensacyjny 🎬 format: film kinowy
ocena: 💀💀💀💀💀💀💀❌❌❌ 7/10

Komentarze

📝 STRONY FAKTU

😍 ULUBIENI AUTORZY

Popularne posty z tego bloga

📚 ZIEMIOŻERCZYNI | Dolores Reyes 🔻🅾ᴘɪɴɪᴀ

📚 PIRANIA DUSZY | Klaudia Zacharska

W CIENIU TWIERDZY | Kamila Cudnik