📚 ZAGADKOWE GŁOSY Z OTCHŁANI | Roger Pater

 

ROGER PATER POWRACA Z OTCHŁANI ZAPOMNIENIA

Wydawnictwo Zysk i S-ka przyzwyczaiło nas już do tego, że sięga po nieoczywistych klasyków literatury grozy. Po serii wyjątkowych antologii od jakiegoś czasu pojawiają się również zbiory opowiadań konkretnych autorów. Mieliśmy chociażby „Nacisk śruby i inne opowieści o duchach” Henry’ego Jamesa czy „Koszmarny dom i inne opowieści o duchach” A.M. Burrage’a, a tego lata poznański wydawca wydobył kolejne nazwisko ze starych zapomnianych krypt.

Roger Pater, a właściwie Gilbert Hudlestone, urodził się 27 grudnia 1874 roku w Anglii. Niewiele można znaleźć na jego temat informacji, poza tym, że był zakonnikiem, a konkretnie benedyktynem, i pisał krótkie opowiadania z gatunku grozy mistycznej. Zbiór „Zagadkowe głosy z otchłani” powstawał od 1914 roku, a po raz pierwszy został wydany w 1923.

Opowiadania Rogera Patera są trochę jak opowieści z dreszczykiem snute przy ognisku w ciepłą, letnią noc. Mają w sobie odrobinę naiwności, momentami wywołują lekki dreszczyk emocji, chociaż równie dobrze może to być po prostu powiew wiaterku...

Oczywiście najprościej byłoby powiedzieć, że są to historie o duchach, ale byłoby to zbyt daleko idące uproszczenie. Wbrew pozorom duchom Pater nie poświęca aż tak wiele uwagi, jak mogłoby się wydawać. W jego opowieściach przewijają się motywy jasnowidztwa, nawiedzeń - również tych maryjnych - tajemniczych głosów z przeszłości oraz opętań, zarówno ludzi, jak i przedmiotów. Pojawiają się sekretne pomieszczenia skrywające artefakty z przeszłości, a także motywy niedokończonych spraw, które domagają się zamknięcia. Jest nawet opowiadanie utrzymane w duchu Agathy Christie - taki kryminał starej daty, ale z ciemnym zabarwieniem grozy.

Wszystkie teksty spaja postać ojca Philipa Riversa oraz jego krewnego, „Rogera Patera”. Tak, alter ego Hudlestone’a jest tutaj bohaterem i narratorem, który z uwagą wysłuchuje opowieści swojego stryjecznego stryja, aby następnie przekazać je nam. Stary zakonnik przytacza historie zarówno zasłyszane, jak i takie, których sam był uczestnikiem. Sam Rivers posiada zdolności jasnowidzenia i właśnie od tego zaczyna swoje opowieści.

Przez to, że obaj bohaterowie pojawiają się w każdym opowiadaniu, w pierwszej chwili myślałem nawet, że mam do czynienia z powieścią szkatułkową. Ale jednak nie - to zbiór opowiadań, które nie są ze sobą powiązane fabularnymi nićmi.

Tematyka jest więc różnorodna. Jeśli chodzi o styl Patera, nie można powiedzieć, że budzi niechęć, ale też specjalnie nie zachwyca. Na pewno nie jest tak kwiecisty jak choćby styl innego duchownego - naszego, polskiego Jana Łady - ani tak mroczny jak u Henry’ego Jamesa. Nie można mu jednak odmówić lekkiego pióra i wyobraźni.

I chyba właśnie z takim nastawieniem najlepiej sięgnąć po „Zagadkowe głosy z otchłani”. Nie oczekiwać horroru, który będzie przyprawiał o bezsenne noce, lecz raczej klasycznych opowieści grozy, w których ważniejsza od samego strachu jest atmosfera tajemnicy. Czasami zadziała ona całkiem nieźle, czasami pozostawi po sobie jedynie delikatny niedosyt. Ale może właśnie tak powinny brzmieć historie opowiadane przy ognisku - niekoniecznie przerażające, za to wystarczająco dziwne, aby po ich wysłuchaniu przez chwilę uważniej przyglądać się ciemnościom za plecami.

tytuł oryginalny: Mistic Voices (1923)
autor: Roger Pater

tłumaczenie: Jerzy Łoziński
ISBN: 978-83-8335-903-8

wydawnictwo: Zysk i S-ka

ilość stron: 278

oprawa: twarda

rok wydania: 2026 

gatunek: horror | opowiadania | klasyka

ocena: 💀💀💀💀💀💀❌❌❌❌ 6/10

| 🤝 recenzja powstała w ramach współpracy barterowej z Wydawnictwem ZYSK I S-KA