MROCZNE STRONY

film na podstawie powieści CARRIE Stephena Kinga Gdy w 1974 roku Stephen King publikował swój literacki debiut, pewnie nawet nie marzył o tym, że już dwa lata później doczeka się jego ekranizacji. Powieść „Carrie” trafiła w ręce Briana De Palmy i tak mu się spodobała, że postanowił przenieść ją na ekran. Tematem zajęło się studio United Artists, kojarzone przede wszystkim z serią o Bondzie, które wyłożyło na ten projekt zaledwie 1,8 mln dolarów. To niewiele, nawet jak na horror kręcony w drugiej połowie lat 70., i momentami widać to na ekranie. Ale o tym za chwilę. Scenariusz z kolei napisał Lawrence D. Cohen - właściwie debiutant, który ledwie dwa lata wcześniej współtworzył paradokument krótkometrażowy dla Martina Scorsese. Być może dlatego, że był to filmowiec jeszcze nieotrzaskany, a może zadbał o to sam De Palma - tak czy inaczej, pierwsza ekranizacja „Carrie” bardzo mocno trzyma się literackiego pierwowzoru, ale sposób opowiedzenia tej historii przez De Palmę czyni ten film jedną...

  Po siedmiu latach wracam do debiutanckiej powieści Stephena Kinga. "Carrie" to opowieść o siedemnastoletniej dziewczynie, gnębionej przez rówieśników i własną matkę, która - obdarzona zdolnościami telekinetycznymi - w końcu pęka i zamienia życie spokojnego miasteczka w piekło. King w kolejnych latach i dekadach wielokrotnie będzie sięgał po motyw małych miasteczek i szkolnego życia, ale "Carrie " pozostanie jedną z jego najmocniejszych książek.

film na podstawie powieści WŁADCA MUCH Williama Goldinga "Władca much" Williama Goldinga to dzieło kultowe i opus magnum tego autora. Opowieść o grupie chłopców, którzy na skutek katastrofy lądują na bezludnej wyspie, to wiwisekcja ludzkich zachowań i pociągu do agresji. Jednak powieść bazuje przede wszystkim na misternie skonstruowanych postaciach, ich psychologii, postrzeganiu świata i stopniowej przemianie. Gdy to zabierzemy, pozostanie jedynie historia o dzieciakach, które bez opieki dorosłych zwyczajnie dziczeją. Tak właśnie przedstawił to - nieudolnie i amatorsko - Peter Brook w pierwszej ekranizacji "Władcy much" z 1963 roku.

  TAJEMNICA ZAPISANA NA PŁÓTNIE Właściwie dopiero od niedawna poznaję twórczość Krzysztofa Bochusa. Zacząłem od „Tajemnic XX wieku”  - zbioru artykułów historycznych autora, pisanych dla magazynu „Historia bez tajemnic”. Bochus to jednak przede wszystkim twórca kryminałów i gdy kilka miesięcy później ukazała się „Hipnoza” , od razu po nią sięgnąłem. Przeczytałem i się zachwyciłem. Osadzona w Gdańsku na początku XIX wieku mroczna opowieść przyprawiła mnie o ciarki i urzekła stylem oraz dynamiką. Wtedy postanowiłem bliżej poznać œuvre tego pisarza. Nie od razu jednak Kraków zbudowano i wiedziałem, że minie trochę czasu, nim zacznę realizować to postanowienie. Wcześniej jednak ukazała się kolejna powieść Krzysztofa Bochusa, stanowiąca szósty tom cyklu z Adamem Bergiem. Wiecie, ja zawsze mam pewną obawę przed wchodzeniem w dany świat gdzieś w środku i cykle staram się czytać od pierwszego tomu, ale w tym przypadku nadarzyła się okazja, więc postanowiłem z niej skorzystać.

serial na podstawie powieści LALECZKA Hollie Overton Wiecie, co jest najgorsze? Gdy amatorzy bez talentu i wyobraźni zaczynają święcie wierzyć, że są w stanie stworzyć coś zupełnie nowego na bazie czegoś już istniejącego. Dotyczy to głównie popkultury i regularnych gwałtów pseudofilmowców dokonywanych na dziełach literackich. Weźmy sobie kilka przykładów z ostatnich kilku lat: na pewno czołowe miejsce zajmie "Wiedźmin" Netflixa, bo tam ignorancja i brak umiejętności głównej showrunnerki osiągnęły wyżyny - również bezczelności. Ale mamy też "Filiżankę" sprzed dwóch lat, jedynie lekko zainspirowaną "Żądlakiem", mamy najnowszą "Śmierć na Nilu", gdzie wśród arystokracji brylowała czarna piosenkarka i hinduski prawnik z Ameryki, ale też "Bez pożegnania" - serial w teorii oparty na powieści Cobena, lecz z tyloma zmianami, że trudno tu nawet mówić o adaptacji, a raczej o czymś zupełnie nowym. I podobnie rzecz ma się z "Laleczką" - mi...

Osiem lat temu beztroskie życie 16-letniej Lily zostaje brutalnie przerwane przez jej nauczyciela, który uprowadza ją, więzi w piwnicy domku w lesie, torturuje i gwałci. Jednak pewnego dnia potwór popełnia błąd - nie zamyka drzwi na zasuwę i Lily postanawia to wykorzystać. Wraz ze swoją 6-letnią córeczką Sky uciekają z niewoli i wracają do domu. "Laleczka" nie jest kolejną powieścią o próbie odnalezienia porwanej dziewczyny, to historia o tym, co dzieje się z ofiarą po tym, jak udaje jej się czmychnąć z łap oprawcy. Hollie Overton zadebiutowała poruszającą powieścią o odebranym dzieciństwie, zniszczonej rodzinie i sile, jaka drzemie w - wydawać by się mogło - złamanej kobiecie. "Laleczka" to debiut Overton z 2016 roku, ale debiut wyśmienity, dojrzały i przemyślany. Doskonale opisuje historię Lily, jej siostry bliźniaczki Abby, ich matki i Ricka, który jest wcieleniem samego diabła, bez krzty uczuć.

film na podstawie opowiadania MÓJ ŚLICZNY KUCYK ( Marzenia i koszmary ) Stephena Kinga Jak można zmarnować 13 minut życia? A chociażby oglądając krótkometrażowy debiut Macieja Barczewskiego „Kucyk”, luźno oparty na opowiadaniu „Mój śliczny kucyk” Stephena Kinga. Barczewski to gość, który trzy lata po nieszczęsnym „Kucyku” nakręcił całkiem niezły film „Mistrz” z Piotrem Głowackim. Kolejne cztery lata było o nim cicho, aż w 2024 roku pomyślał sobie: a pier*olnę teraz science fiction i nakręcił „Supersiostry” - wyjątkowo groteskową szmirę. Czy zatem „Mistrz” był wypadkiem przy pracy? Trudno ocenić, Barczewski wciąż ma za małe portfolio, ale „Kucyk” to debiut wyjątkowo nieudany. Dlaczego? Bo to 13 minut o niczym.

  Z „Profesorem Wilczurem” Dołęgi-Mostowicza mam podobny problem jak z „Królestwem” Szczepana Twardocha. Zastanawiam się, po jaką cholerę te książki w ogóle powstały. Bo zarówno „Znachor”, jak i „Król” miały naprawdę duży potencjał na jedną zamkniętą całość. Sequele okazały się natomiast nieznośne i uciążliwe w odbiorze, niczym choroba weneryczna.

  film na podstawie powieści LUDZIE BEZDOMNI Stefana Żeromskiego Są takie filmy, których nigdy bym nie obejrzał, gdybym nie prowadził cyklu Sfilmowani i „Doktor Judym” jest jednym z nich. Przede wszystkim, gdybym rok temu nie przeczytał „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego, pewnie nie dowiedziałbym się, że jest ekranizacja tej powieści. Ale się dowiedziałem, niestety, i to, co zobaczyłem na ekranie… O, X Muzo, ewidentnie ominęłaś Włodzimierza Haupe, bo stworzył jedną z gorszych adaptacji polskich klasyków, z jaką się zetknąłem.

serial na podstawie opowiadania WĘDROWNY RYCERZ ( RYCERZ SIEDMIU KRÓLESTW ) Georga R.R. Martina Kurczę, dawno się tak dobrze nie bawiłem. Po nieudolnie zrealizowanych ostatnich sezonach „Gry o tron” i całkowicie spieprzonym drugim sezonie „Rodu Smoka” dopadła mnie myśl, że HBO - wzorem innych streamingowych gigantów - zaorało kolejną potężną markę. Wystarczy spojrzeć, co Netflix zrobił z „Wiedźminem”, Prime ze światem Tolkiena czy Disney z „Gwiezdnymi wojnami”, aby dostrzec, że demon korpohollywood hula w najlepsze i nie ominął również Westeros. Żeby nie było - HBO też ma na koncie palenie dobrych marek na popiół. Wystarczy spojrzeć, co zrobili z „The Last of Us” i co kombinują z „Harrym Potterem”.

  film na podstawie opowiadania ŻYCIE CHUCKA ( Jest krew... ) Stephena Kinga Mike Flanagan to jedno z gorętszych nazwisk współczesnego filmowo-serialowego horroru. Wciąż mam w pamięci jego znakomite adaptacje opowiadań Poego, Jamesa i Jackson w postaci netflixowych seriali: "Zagłada domu Usherów", "Nawiedzony dwór w Bly" i "Nawiedzony dom na wzgórzu". To zresztą jedne z lepszych seriali, jakie Netflix ma w swoim portfolio. W 2024 roku powrócił jednak z produkcją, którą na pewno nie można nazwać horrorem. "Życie Chucka" to magiczna opowieść o zwykłym życiu, które przedwcześnie się kończy. To opowieść o chwilach wartych zapamiętania i o bliskich sercu głównego bohatera ludziach. Tym bohaterem jest tytułowy Chuck, który umiera na glejaka w wieku 39 lat. Na początku widzimy jego senne majaki towarzyszące mu w ostatnich godzinach życia, by w kolejnych aktach przenieść się do przeszłości, do chwil z jednej strony prozaicznych, a z drugiej bardzo ważnyc...

  film na podstawie opowiadania TELEFON PANA HARRIGANA ( Jest krew... ) Stephena Kinga Do produkcji Netflixa podchodzę trochę jak pies do jeża - bardzo ostrożnie i już zawczasu powarkując, bo dobrze wiem, że ta fabryka kiczu i tandety ma bardzo niewiele wartościowych treści w swoim portfolio. Nawet znakomitą markę potrafią koncertowo spieprzyć, nie potrafią - albo zwyczajnie nie chcą - udźwignąć produkcji stricte historycznych czy takich o podobnym zabarwieniu, a chora poprawność polityczna urosła u nich do rangi religii, czy raczej toksycznego sekciarstwa. Mimo to chciałem zobaczyć "Telefon pana Harrigana", bo z drugiej strony scenariuszem i reżyserią zajął się John Lee Hancock, twórca „Wielkiego Mike’a” - jednego z najlepszych, moim zdaniem, filmów pierwszej dekady XXI wieku. „Telefon pana Harrigana”, podobnie jak „Wielki Mike”, potrzebował twórcy, który potrafi pokazać na ekranie uczucia. Czy to się udało? Niby tak, ale po Hancocku spodziewałem się większej energii. W pr...

Miesiąc temu, przy okazji wieszania psów na „Bastionie” (łooo matko, jakie to było złe, jakie nudne!), postanowiłem zrobić sobie dłuższą przerwę od Kinga i jego twórczości. Konsekwencja nie jest jednak moją mocną stroną, bo gdy tylko na Prime Video pojawiło się „Życie Chucka”, od razu postanowiłem wrócić do całego zbioru „Jest krew…”, który czytałem jakieś pięć lat temu i który - jak pamiętam - całkiem mi się podobał.

  film na podstawie powieści DZIEWCZYNA Z POCIĄGU Pauli Hawkins Niedawno wreszcie przeczytałem kultową „Dziewczynę z pociągu”, więc poszedłem za ciosem i przypomniałem sobie jej ekranizację. Lata temu widziałem ten film i - na szczęście - nic już z niego nie pamiętałem, dzięki czemu mogłem cieszyć się po wieścią i na nowo podejść do samej ekranizacji. Film zawsze jest dodatkiem i okazją do tego, żeby trochę popsioczyć. Dziś też nie będzie różowo, bo w porównaniu z książką Pauli Hawkins ekranizacja - skądinąd dość wierna - jawi się raczej jako coś bardzo przeciętnego.

Na pewno wszyscy pamiętacie jeszcze, jak w 2015 roku świat dostał czytelniczego świra na punkcie „Dziewczyny z pociągu” . To była jedna z tych niewielu powieści, o których ludzie gadali „w tramwaju”. Rok później wyszła ekranizacja i nastąpił absolutny wysyp thrillerów z dziewczyną w tytule. Podobnego pierdolca dostały polskie grafomanki po sukcesie tego wysrywu Blanki Lipińskiej - nagle każda zaczęła pisać gangsterskie porno. Ale w tym przypadku, jak i w przypadku „dziewczyn”, trend nie utrzymał się długo, a sukcesu nie dało się zdublować.

  film na podstawie powieści OSOBLIWY DOM PANI PEREGRINE Ransoma Riggsa Właściwie Tim Burton to pewniak, jeśli chodzi o przyzwoitą filmową rozrywkę. Do tego jego dzieła są dość specyficzne, często nieco przerysowane, jak chociażby „Edward Nożycoręki”, „Batman” czy - omawiany przeze mnie trzy lata temu - „Jeździec bez głowy” . „Osobliwy dom Pani Peregrine” na swój sposób również jest oderwany od rzeczywistości, ale tu akurat w dużej mierze wynika to z tekstu źródłowego, jakim była powieść Ransoma Riggsa pod tym samym tytułem.

  ● MARZENIA W OGNIU, WŁADZA W POPIELE  ● Starzy bohaterowie powracają - chciałoby się powiedzieć: do łask, ale łaskawość George’a R.R. Martina obrosła już niesławnymi legendami. „Taniec ze smokami: Marzenia i pył”, czyli pierwsza część piątego tomu cyklu „Pieśń Lodu i Ognia”, to przede wszystkim opowieść o konsekwencjach zdobycia i utraty zarówno władzy, jak i przywilejów. Daenerys Targaryen władzę zyskuje. Jej imperium się rozrasta, ale wraz z nim mnożą się wrogowie i problemy, których nie da się rozwiązać ogniem smoków. Podbój okazuje się prostszy niż rządzenie, a dobre intencje nie wystarczają, by utrzymać pokój. Jej rozdziały mają w sobie gorycz - jakby każdy krok naprzód odbywał się kosztem czegoś cennego.

  serial na podstawie powieści ŻĄDLAK   Roberta McCammona Na "Filiżankę" trafiłem kompletnym przypadkiem. Od dawna zalegała na „Mojej liście” w SkyShowtime i pewnie nadal by tam gniła, gdybym z nudów nie zajrzał na Filmweb . Tam dowiedziałem się, że to serial luźno -  bardzo luźno  - oparty na powieści "Stinger" Robert McCammon a, znanej u nas jako " Żądlak" . I już na tym etapie warto jasno powiedzieć: „luźna adaptacja” to tu eufemizm. W praktyce mamy do czynienia z sytuacją, w której ktoś przeczytał streszczenie książki, po czym postanowił zrobić zupełnie inny serial .

  TRZY HISTORIE, JEDEN ŚWIAT.  "RYCERZ SIEDMIU KRÓLESTW" WRACA W PIĘKNYM WYDANIU W historii Westeros kryje się wiele niezapisanych kart, a - jak nam wszystkim wiadomo - George R.R. Martin zapisuje je w swoim tempie czyli powoli. Od 2011 roku utknął na "Wichrach zimy" i wygląda na to, że jeszcze długo nie ujrzymy przedostatniej części "Pieśni Lodu i Ognia" , nie mówiąc już o jej finale. Ale gdzieś po drodze, w czasach gdy kształtowały się fundamenty Westeros, Martin stworzył kilka spin-offów. Był to między innymi "Ogień i krew" , na motywach którego powstał serial  "Ród smoka ", a także trzy nowele rozgrywające się sto lat przed wydarzeniami opisanymi w "Grze o tron" , opowiadające o wędrownym rycerzu Duncanie Wysokim i jego giermku Jaju.

film na podstawie opowiadania SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ   Brunona Schulza „Sanatorium pod klepsydrą” braci Quay to film, który od pierwszych minut uwodzi formą. Zdjęcia, dźwięk i muzyka tworzą gęsty, lepki klimat snu na jawie, a zabawy światłocieniem skutecznie budują poczucie niepokoju i zawieszenia w czasie. Schulzowska materia - manekiny, mechanika, rozpad rzeczywistości - zostaje tu przełożona na język czysto wizualny z dużą wrażliwością i wyczuciem nastroju. Problem pojawia się jednak tam, gdzie kończy się etiuda, a zaczyna pełny metraż. Bracia Quay, mistrzowie krótkiej formy, zdają się nie do końca mieć pomysł, jak tę hipnotyczną estetykę udźwignąć przez ponad godzinę. Powtarzające się sekwencje i zapętlone ujęcia - nawracające po kilkanaście razy - zamiast pogłębiać sens czy emocje, sprawiają wrażenie zabiegu czysto technicznego, służącego raczej „nabijaniu czasu” niż budowaniu znaczeń. Trans ustępuje miejsca znużeniu.